Thích Nhất Hạnh, thế danh Nguyễn Xuân Bảo (11/10/1926 – 22/1/2022), là một thiền sư, nhà văn, nhà thơ, nhà hoạt động xã hội và hòa bình người Việt Nam. Sinh tại Huế, ông xuất gia năm 16 tuổi tại chùa Từ Hiếu, theo dòng thiền Lâm Tế–Liễu Quán, và dần trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của Phật giáo tiếp hiện – dòng thiền nhập thế mà ông sáng lập vào năm 1966.

Thích Nhất Hạnh được biết đến rộng rãi ở phương Tây với biệt danh “cha đẻ của chánh niệm” (mindfulness), là người đầu tiên đề xuất thuật ngữ Engaged Buddhism (Phật giáo dấn thân) trong các bài viết về hòa bình và xung đột. Năm 1967, Martin Luther King Jr. từng đề cử ông cho giải Nobel Hòa Bình nhưng ông vẫn được Chính phủ Sài Gòn trục xuất .

Ông là đồng sáng lập Viện Đại học Vạn Hạnh và School of Youth for Social Services (SYSS), đơn vị hoạt động tích cực trong thời chiến để xây trường, cứu trợ vùng nông thôn. Năm 1982, ông thiết lập Làng Mai (Plum Village) tại Pháp – trung tâm thiền tập lớn nhất châu Âu – đồng thời mở rộng mạng lưới thiền viện toàn cầu.

Về xuất bản, Thầy Nhất Hạnh có hơn 130 đầu sách bằng nhiều ngôn ngữ, trong đó The Miracle of Mindfulness (Phép lạ của sự tỉnh thức) là tiêu biểu, góp phần đưa chánh niệm vào đời sống hàng ngày và ứng dụng trong y học tâm lý phương Tây. Ông phát triển các phương pháp như “deep listening” (lắng nghe sâu) nhằm xây dựng hòa bình cá nhân và xã hội .

Sau 39 năm lưu vong, Thầy trở lại Việt Nam lần đầu năm 2005 và định cư tại chùa Từ Hiếu từ 2018. Ông qua đời tại chính nơi này ngày 22/1/2022, hưởng thọ 95 tuổi. Dù đã rời xa, nhưng tư tưởng về chánh niệm, từ bi và hòa bình mà Thầy truyền dạy vẫn lan tỏa khắp thế giới, trở thành nguồn cảm hứng sống bình an cho biết bao người.